(terug naar website Torenuurwerken)

 

Slingervanger

ontworpen door Nico de Pree.

 Hier ziet men een film

                   hoe het bij mij thuis werkt

 

     

       Buiten aan mijn huis hangen de luidklokken van mijn torenuurwerk, die de hele en de kwart uren

       slaan.  

       Omdat mijn torenuurwerk nachts niet moet slaan, (de luidklokken bevinden zich dicht bij onze 

       slaapkamer), wordt deze om 10.00 uur aangezet en om 22.00 uur weer uit.

       Men moet er echter steeds aan denken, om de klok op dezelfde tijd, aan en uit te zetten, en men

       zal dan ook thuis moeten zijn op deze tijd. Dit was voor mij de reden, om zelf een slingervanger te 

       maken, die gestuurd wordt door een D.C.F. ontvanger.

       De slingervanger is hiermee ook te gebruiken om het uurwerk op tijd te zetten. De slingervanger 

       stopt het uurwerk en laat het weer lopen op precies de juiste tijd, door het D.C.F. signaal. Als de  

       slingervanger het uurwerk 12 uur stil zet maakt het niet uit of het uurwerk iets voor of achter 

       loopt. Als men de slingervanger gebruikt om het uurwerk te synchroniseren, moet het uurwerk

       iets voor lopen.   

       

 

    Hoe maakt men een slingervanger?

 

       Gekozen werd om de gebruikelijke slingervanger in Nederland (zie afbeelding) te vereenvoudigen, 

       aangezien deze nodeloos ingewikkeld en slijtage gevoelig is. 

                                                       

 

 Gebruikelijke slingervanger in Nederland

 

      Veel te gecompliceerd, wij doen het zo:

  

 

       Besloten werd om de slingervanger zo basaal mogelijk te maken, met zo

       min mogelijk draai en slijtpunten.

 

        Niet drie, maar slechts een as. Zeer eenvoudig te maken. We nemen een dun aluminium plaatje,

        en buigen de zijkanten om, hierdoor komt de as. Het plaatje wordt in een u- vormig profiel

        gehangen en als al gebruiken we een ijzeren staafje.

 

      

       Onder de bodemplaat wordt een motortje aan gebracht.

       Het trekkend gedeelte van de motor wordt met een visdraad verbonden met de vangklep.  

       Vervolgens wordt aan een kant van het aluminium plaatje een klein gewicht aangebracht,     

       zodat de vangklep altijd in de ruststand naar boven staat om de slinger te vangen.                     

 

       De gebruikelijke slingervangers in Nederland werken zo:

       zie de korte film                             

 

       De slinger gaat voorbij de slingervanger en klapt er dan met een klap tegen aan als hij

       gevangen wordt.

       Dat gaat goed met een slinger met een oog of bril ophanging, maar het is dodelijk voor

       een slinger met veer.

       Daarom maken wij het zo:

  

     

       Het aluminium plaatje (vangklep) wordt zo gebogen, en het geheel zo geplaatst, dat de vangklep

       zich op het einde van de slingerbeweging, zich onder de punt van de slinger drukt en hem nog

       een fractie van een millimeter voortduwt. Als de slinger in zijn nulstand is gekomen, aan het

       einde van zijn zwaai, is hij precies aan het einde van de vangklep en is hij gevangen, zonder

       trillingen of geluid.

      

        

        Installatie:

      

       Een oud muuranker werd ter hoogte van het uiteinde van de slinger, voor aan de klokkenstoel

       aangebracht.

       Hier werd de slingervanger aan vast gemaakt.

       Hij was hiermee tevens fraai gecamoufleerd.

                                                                                                  Voorkant

                

 

 

                                         Achterkant 

                

 

       Nu moeten we het nog laten functioneren

 

         A) Om de motor zich te laten in trekken, waardoor de vangklep naar beneden wordt

              getrokken en de slinger vrij komt en het uurwerk weer gaat lopen, hebben we een DCF

              ontvanger met schakelaar nodig. 

 

        Er zijn drie mogelijkheden:

        

          1) In plaats van het moederuurwerk kan men ook een dcf tijdschakelaar kopen, deze zijn echter zeer duur, meer dan 250 euro. Men kan ook een, niet DCF gestuurde tijdschakelaar kopen. Deze zijn tegenwoordig zeer nauwkeurig en kosten ongeveer 60 euro.                                 

          

         2)Een alternatief is een dcf ontvanger te kopen met microcontroller. Men dient dan echter

              wel te kunnen programmeren. 

                

 

         3) Op e-Bay werd door mij een moederuurwerk-dcf klok gekocht, die gebruikt was voor   het

            aansturen van een torenuurwerk.

            Aangezien er geen wisselschakelaar in zat, sneed een vriend (elektrisch onderlegd) een 

            verbinding door op de printplaat, waardoor het gewenste effect werd bereikt. Het nadeel 

            was wel dat hij nu schakelde in minuten  (minimaal twee) in plaats van seconden.

            Tussen de DCF klok en de motor werd daarom nog een tijdrelais geplaatst. Deze beperkt

            de twee minuten tot een halve seconde.

                                                 

 

          B) Om de motor zich te laten strekken, hebben we nog een microschakelaar nodig, die

               door een stift op de sluitschijf op de gewenste tijd ingedrukt wordt.

          

 

 

          C) Voor de motor hebben we een transformator/ gelijkrichter nodig, aangezien het een

               12 volt motor is, die gelijkstroom nodig heeft.

 

           D)De motor die we gebruiken is er een zoals die zich in het voorportier van een auto

               bevindt voor de centrale vergrendeling.

          

 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

         De motor moet nu nog aangestuurd worden.

      Hoe doen we dit?

 

         Nu is het zo, dat als het blauwe contact van de motor negatief is en de groene positief,

         de motor zich strekt. En als het blauwe contact negatief is en de groene positief, de motor

         zich intrekt.

         De stoomrichting moet dus steeds omkeren, om de arm van de motor zich wisselend

         te laten intrekken en uitstrekken.

         Dit gebeurt doordat de de DCF klok en de microschakelaar om beurten schakelen.

         Hier boven zien we hoe de microschakelaar en de DCF schakelaar aangesloten zijn via de

         transformator op de motor. In deze situatie is de motor met beide polen op de plus van de

         transformator aangesloten, d.w.z. er loopt geen stroom.

 

         Om 10 uur morgens komt er een signaal van de DCF zender, en de schakelaar, schakelt

         een deel van een seconde, zie onder. De groene pool wordt negatief, de motor trekt zich in,

         de vangplaat wordt ingetrokken, de slinger komt vrij, de klok loopt.

 

        Direct nadat het signaal is gegeven komt de schakelaar weer terug in zijn oude stand en is

        alles weer positief.

 

        Om 22 uur avonds draait de stift op de sluitschijf over de microschakelaar, drukt hem even in,

        waardoor nu de blauwe pool negatief wordt. De motor strekt zich, de vangklep komt omhoog,

        de slinger wordt gevangen, de klok staat stil. zie onder:

                            

 

 

                  Het geheel werk bij mij al sinds jaren perfect!

 

       

 Hier ziet men een film

                   hoe het bij mij thuis werkt